Stanowisko Prezesa UOKiK-u odnośnie tzw. „wakacji kredytowych”
Stanowisko Prezesa UOKiK-u odnośnie tzw. „wakacji kredytowych”
W dniu 23 kwietnia 2020 roku Prezes UOKiK przedstawił stanowisko przygotowane przez ten Urząd, w którym opisuje skutki prawne zawarcia aneksów związanych z udzieleniem wakacji kredytowych i praktyki banków w tym zakresie.
Stanowisko to, będące analizą prawną, powinno rozwiać wszelkie wątpliwości po stronie banków, które jako instytucje zaufania publicznego winny stawać po stronie konsumentów, wzmacniając korzystnie reputację sektora. Jednocześnie stanowi ono wsparcie dla konsumentów, którzy mogliby mieć wątpliwości czy podpisane przez nich aneksy nie będą oddziaływać na ich niekorzyść.
Najważniejsze wnioski ze stanowiska Prezesa UOKiK:
1. Postanowienia dotyczące salda zadłużenia mogą być uznane za niedozwolone i w związku z tym nie wiążą konsumentów.
Zdaniem Prezesa UOKiK, niedozwolone jest uzależnianie odroczenia płatności rat od potwierdzenia salda zadłużenia. Uznanie długu może mieć negatywny wpływ na dochodzenie przez konsumenta praw przed sądem np. w razie żądania unieważnienia umowy kredytowej czy dochodzenia zwrotu pobrania zbyt wysokich rat. Takie postanowienia mogą być uznane za abuzywne i nie wiążą konsumenta.
2. Podpisanie aneksu nie zamyka kredytobiorcy drogi do kwestionowania postanowień umowy nawet jeżeli znalazło się tam postanowienie o potwierdzeniu salda kredytu wyliczonego przez przedsiębiorcę.
Sugerowanie konsumentom, że zawarcie aneksu uniemożliwia dochodzenie roszczeń, w tym późniejsze stwierdzenie nieważności umowy lub niedozwolonego charakteru jej warunków, może zostać uznane za nieuczciwą praktykę rynkową.
3. Zawarcie aneksu nie oznacza, że postanowienia zostały indywidualnie uzgodnione.
Konsument, zwracając się o odroczenie spłaty kredytu, najczęściej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej ze względu na utratę pracy lub obniżenie dochodów i to od pilnego odroczenia płatności rat kredytu lub pożyczki zależy byt jego samego oraz rodziny. W tych okolicznościach trudno mówić o „indywidualnym uzgadnianiu” warunków. Oznacza to, że kredytobiorca nadal ma możliwość kwestionowania niedozwolonych postanowień zawartych w aneksie przewidującym tzw. wakacje kredytowe.
Prezes UOKiK-u wyraził przekonanie, że banki w trosce o dobro klientów oraz reputację własną i sektora czym prędzej wycofają się z wątpliwych zapisów towarzyszących wakacjom kredytowym, jak i pokusy wykorzystania aneksów w postępowaniach sądowych z konsumentami. Jednocześnie w dniu 17 kwietnia zwrócił się do Związku Banków Polskich o przedstawienie jasnego stanowiska w tej sprawie i obecnie oczekuje na odpowiedź.
Konsumencie, zanim zdecydujesz się odroczyć spłatę rat:
1. Przeczytaj dokładnie aneks – masz prawo zapoznać się z jego treścią przed akceptacją.
2. Zapoznaj się z harmonogramem spłaty kredytu i wysokością rat przewidzianych po ustaniu wakacji kredytowych.
3. Ustal, jaki jest koszt realizacji wakacji kredytowych, jaki poniesiesz.
4. Przemyśl, czy to rozwiązanie jest dla ciebie korzystne.
5. Masz 14 dni na odstąpienie od zawartego aneksu dotyczące umowy kredytowej. Nie musisz robić tego osobiście w placówce. Napisz oświadczenie o odstąpieniu od umowy i wyślij je do banku.
6. W przypadku wątpliwości lub podejrzenia naruszenia praw konsumentów można kontaktować się z infolinią pod numerem 801 440 220 oraz 22 290 89 16 lub napisać e-mail na adres porady@dlakonsumentow.pl. Telefoniczna i e-mailowa pomoc prawna finansowana jest ze środków UOKiK. O działaniach banków można zawiadomić również Urząd, wysyłając zgłoszenie na monitoring@uokik.gov.pl.